Çekiş Direncini Anlamak
Hava akışı, puroyu ilk hamlede çektiğinizde karşılaştığınız direncin genel adıdır ve bir puronun verdiği keyfin önemli kısmını belirler. İdeal çekişte duman kolayca gelir, ama ağzı boğmaz ve dili yormaz, ve bu his oturumun başından sonuna kadar sürerse puro rahatça keyif verir. Sıkı çekişte emmek güçleşir, gevşek çekişte ise duman gereğinden hızlı akar ve tat dağılır. Bir örnek verirsek don tomas robusto puro kısa boyuyla direnci kolayca anlatır, toro puro ne kadar rahat ise geniş yapısı sayesinde serin ve uzun soluklu bir akış verir, yani ağız dumanla dolup taşmadan aromayı ayırt etmeye imkân tanır. İki puro yan yana konduğunda aradaki ayrım hemen fark edilir. Bu sebeple ilk birkaç çekişe özen göstermek ve hissi aklınızda tutmak işe yarar, ve bu fark yalnızca boyutla sınırlı kalmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da rol oynar. Tat tarafı da hava akışıyla yakından bağlantılıdır, çünkü hava gelmeyince aromanın ortaya çıkması de yavaşlar. Özetle çekişi anlamak, puroyu rahat değerlendirmenin temelidir, çünkü burada belirleyici nokta sayılardan çok damakta bırakılan akıcılıktır.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin en kolay fark edilen belirtisi, dudakları zorlayan ve dumanı bir türlü getiremeyen emme çabasıdır. Böyle bir durumda duman zayıflar, tat kapanır ve yanma ucu sıcaklaşır, ve bu durum tek başına puroyu başarısız kılmaz, fakat sabırlı bir bakış gerektirir. Sebebi sıklıkla dolgunun gereğinden sıkıştırılmış basılmasıdır, bazen de yaprakların hatalı istiflenmesidir. Bir örnek olarak el rey choix supreme gibi sıkı sarımlı bir yapıda direnç riski artar; demi tasse yanma testi ise kısa formuyla daha rahat bir akış göstermeye meyillidir, ve bu ısınma boğucu bir tat bırakır, dengeli bir puroyu bile olduğundan kötü yansıtır. Nem ayrıca direnci büyütür, nedeni şu ki fazla nemli yaprak şişerek hava yolunu daraltır. Bu sebeple sıkı çekişe ilk anda karar vermek yerine önce nem seviyesine göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya dayanmak çoğu zaman yetmez. Sonra kesimi ve dinlenme süresini sorgulayın, zira basit bir müdahale sık sık yeterlidir. Tek başına sıkılık her zaman kusur anlamına gelmez, ve acele ettiğinizde geçici bir direnç gerçek bir kusur gibi algılanabilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse çabasız ilerler, ama bu iyi bir işaret değildir çünkü puroyu hızla bitirir. Puro hızla tükenir, duman keskin bir tona bürünür ve tat zayıf kalır, ve bu gidiş kutudaki adetleri planladığınızdan çabuk eritir, oturumu da böler. Sebebi genellikle dolgudaki boşluklardır, yani tütünün yeterince sıkılmamasıdır. Grand marshall ne kadar rahat geniş çapına göre hava akışının eşit gitmesini arayan bir harman; kon tiki çekişi nasıl ise kutudaki adetlerin birbirine tutarlı olması yönüyle incelenen bir örnek sayılır, bu tabloda yapılacak en yerinde hamle ısıyı makul tutmak olur. Gevşeklik hissi belirdiğinde çekişleri aralamak ısıyı dengelemeye katkı sağlar. Ucu nazikçe toplamak da bazen iş görür, yine de dolgu ciddi ölçüde boşsa sorun kalıcı olur, nem durumu da gözden geçirilmelidir, çünkü kuruluk gevşekliği genellikle büyütür. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek daha doğrudur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına iyi puro göstergesi sayılmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük sapmalar olması şaşırtıcı değildir.
Puroyu Yakmadan Sınamak
Kuru çekiş denemesi, puroyu kestikten sonra ateşlemeden nazikçe çekip direnci ölçmektir. Bu sırada hava kolayca ilerlerse durum iyidir, yani puro yakılmaya elverişlidir, ve bu küçük kontrol sonradan çıkacak aksaklıkları büyük oranda engeller. Hiç hava alamıyorsanız puro dardır; gereğinden çok gelirse gevşek sayılır. Taínos puro çekişi nasıl gibi yumuşak bir onluk kutu için bu kontrol pratiktir; el rey templarios ise sedir ve kakao notaları baskın bir puro olarak aynı sınamaya açıktır, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir iz vermez, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat da bu denemede biraz fark edilir ve ileride gelecek tadın habercisini sunar. Puroda tuhaf bir ses varsa yakmadan evvel bırakmak en doğrusu, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo güncellenebilir. Testi kısacık tutmak yeter, nedeni şu ki uzun süre çekmek ağza tükürük taşır. Sonucu kaydetmek ileride karşılaştırma sunar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin çoğunda görülür, yeni başlayanlar için de iyi bir alıştırma yoludur.
Kesim Derinliği ve Direnç
Kesim derinliği çekişi büyük oranda etkiler, çünkü dumanın açılış yolu tam olarak kesimle belirlenir. Fazla az bir kesim hava yolunu daraltır, fazla geniş bir kesim ise kapağı açar ve dumanı gereksiz hızlandırır, ve böylece ağza giren duman hacmi kontrol edilebilir, tat da çok daha temiz ortaya çıkar. Düz bıçaklı kesim çoğu vitolada iş görür, V şekilli ise ince boylarda işe yarar. El rey w.i.h. 20 years gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes yanma testi gibi hafif bir ürün farklı kesim tercihleri isteyebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı çok daha öne çıkar, çünkü küçük bir hata hava yolunu hemen bozar. İyi bilenmiş bir alet kapağı dağıtmaz. Körelmiş aletler ise örtü yaprağını hırpalayarak çekişi bozar, ama her puro için aynı kesim doğru değildir, deneyim yavaş yavaş en uygun ayarı öğretir. Kesimi kapağın fazlasını götürmeyecek derinlikte tutmak işe yarar. Kararsız kalırsanız önce sığ kesip sonra lazımsa genişletin, çünkü kesilen parçayı yerine yapıştırmak olmaz, ve bu ölçü puroyu korur, sonraki denemeler için de pay tanır.
Nem Dengesi ve Çekiş İlişkisi
Nem, çekişin en önemli kaynaklarından sayılır, çünkü tütün yaprağı havadaki suya paralel olarak büzülür. Çok ıslak bir puro şişer, hava yolu tıkanır ve çekiş güçleşir, ve bu ölçüm küçük bir araçla yapılabilir, zamanla oldukça fayda sağlar. Gereğinden kuru puro ise çatlar, çekiş gevşer ve hızlı tükenir. Cristales kavanoz çekişi nasıl gibi kavanozda gelen adetler nem bakımından dikkatli muhafaza edilmelidir; cristales onluk çekişi nasıl ise onluk kutusuyla dengeyi daha kolay korur, ve bu durum içim sırasında daha keskin bir duman getirir. Yerinde nem oranı çoğunlukla yüzde yetmiş çevresindedir. Bu denge çekişi istikrarlı bırakır ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki sapmayı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda hatta hissedilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten daha işe yarar. Puroyu kutusundan alıp hemen yakmak yerine bir iki an beklemek de yararlıdır, ama acele etmeden dinlendirmek sıklıkla en doğru yoldur. Zamanla doğru nem düzeni, çekişin farklı aylarda dengeli kalmasını destekler.
Vitola ve Çapın Çekişe Etkisi
Vitola ve gövde kalınlığı çekişin karakterini belirler, bu yüzden ayrı formdaki purodan aynı direnci beklemek adil sayılmaz. Kalın formlu puro genellikle daha serin bir hava yolu sağlar, ince olanlar ise nispeten sıkı olabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman gözden kaçırılmış olur, oysa deneyimi önemli oranda belirler. Guantanamera cristales tek puro ince gövdesi nedeniyle çekişi yüklemez; decimos beşli yanma testi ise çok ince çubuklarıyla kısa zamanda sona erer. Uzun ve hacimli vitolalarda duman geç bir yol yaptığı için daha serin gelir, ve yanma süresi de çapa ve boya paralel olarak değişir. Dolayısıyla direnç beklentisini boya ve çapa uygun olarak ayarlamak doğrudur. İnce çubukta hafif sıkılık olağan karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman sınırlı boşluk bulur. Geniş çapta ise aynı sıkılık çok daha şüpheli kabul edilir. Puroları aynı ölçüyle tartmamak gerekir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları çok daha tutarlı yapar. Son olarak çap ve boy birlikte düşünüldüğünde, kıyası makul tutmak kolaylaşır.
Düzgün Yanma İçin İpuçları
Yakma tekniği çekiş algısını şekillendirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda hangi düzende yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya değdirmeden çevire çevire yakmak dengeli yanmayı destekler, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların birçoğunu azaltır. Eksik yakış açıklık oluşturur, tünel de çekişi aksatır. Minutos puro çekişi nasıl kısa boyuyla kolayca yanar; kısa mola tekli minutos ise tek sunulduğu için yakış denemesi çalışmaya müsaittir, ve aynı düzen her vitolada küçük değişimlerle uygulanabilir. Çekişleri kırk saniye aralıklarla almak ısıyı makul tutar. Sönen purolarda nazikçe esip bir daha tutuşturmak sıklıkla yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge güçleşir, daha sık düzeltme bekler. Külü erken silkelemek yerine doğal kopmaya terk etmek sıcaklığı dengede sabitler. Tünel derinleşirse ucu biraz bir daha ısıtmak kenarları düzeltmek için yeterlidir, çünkü bunaltıcı bir içim genellikle dikkatsiz bir yakıştan kaynaklanır. Tüm bu küçük hamleler birlikte gelince oturum kesintisiz akıcı ilerler ve aroma katmanları çok daha rahat açılır, özellikle uzun oturumlarda bu fark daha çok hissedilir.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi gidermek için ince bir aletle ucuna nazikçe geçit açmak mümkündür, ama fazla sert inmek içi bozabilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu hafifçe kapatmak yardımcı olur, ve böylece bir sonraki kutu için epey bilinçli bir karar yapmak kolaylaşır. Gurkha holiday gift pack gibi karışık setler farklı harmanları birleşik kutuda tanıtır; blue sampler yanma testi ise yumuşak harmanları yan yana toplayarak çekiş kıyası için imkân açar. Aynı kutuda iki değişik direnç tipi görmek olağandır, ve tatlımsı harmanların pek çoğunda direnç nispeten rahat kalır. Bu farklılık genellikle sarım ve dolgu düzeninden kaynaklanır. Sorunlu adedi kenara koyup kalan çubukları yoklamak daha akıllıcadır, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en değerli göstergelerden biridir. Telaş etmeden yaklaşmak çoğu sorunu hafifletir. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin alışkanlığına da göredir, ve kendi eşiğinizi öğrenmek sonraki denemeleri epey hızlandırır. Bu sıralamayı hemen her kutuda uygulamak, giderek ne tür direncin zevkinize uyduğunu öğretir, üstelik bu yaklaşım basit ve yapması rahat.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş fazla sıkı da çok gevşek de olmayan orta bir noktadır, ama bu noktanın genişliği damaktan damağa değişir. Her puroya çekiş açısından not koyarak izlemek zamanla anlamlı bir kalıp çıkarır, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de işe yarar. Bourbon collection çekişi nasıl vanilya ve karamel yönüyle yumuşak bir seyir verir; geniş çaplı grand rothschild ise geniş formuyla bol duman geçişi verir. İki puroyu yan yana denemek çekişin ne şekilde işlediğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara tekrar dönüldüğünü açıklar. Sonuçta sıkı ya da gevşek çekiş sadece bir ölçüyle değil, nem, sarım, kesim ve yakış gibi etkenlerin toplamıyla değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme acele hükümleri engeller, ama tek bir oturuma bakarak kesin bir hüküm vermek risklidir. Notlarınız biriktikçe beğeninize yakın direnç seviyesi ayrıca netleşir. Bu şekilde her oturum bir gelecekteki deneyim olarak kalır, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine yakın bir tempo kurmasıyla sonuçlanır.