Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ve net gelir elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ve aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise ince notaları örter. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce burundan gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk ismi ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.